مقالاتمهارت‌های رهبری (لیدرشیپ)

منابع قدرت رهبری و طرز اسفاده از آن‌ها

شايد براي شما هم جالب باشد که چگونه برخی افراد، در هر جايگاهی در اجتماع که باشند بسیار نافذ و تاثیرگذار هستند. این افراد همواره اعتماد و احترام اطرافیانشان را جلب کرده و جایگاه اجتماعی خود را بالاتر می‌برند.

در سازمان‌ها هم این موضوع وجود دارد. رهبران و مدیرانی هستند که تاثیر زیادی برروی کارکنان می‌گذارند و همواره افراد احترام بیشتری را برای آن‌ها قائل می‌شوند.

این افراد از قدرت رهبری بالایی برخوردار هستند. اما:

چه تفاوتی بین افراد تاثیرگذار و عادی وجود دارد؟

منبع قدرت این افراد چه چیز‌هایی هستند؟

 

منابع قدرت رهبری:

اگر با دقت افراد تاثیرگذار (رهبران موثر) را بررسی کنیم متوجه خواهیم شد که وجود چند ویژگی در آن‌ها است که باعث تمایزشان از دیگر افراد  شده و این افراد در هر جایگاهی، با قدرت رهبری که دارند به راحتی در دیگران نفوذ می‌کنند.

استفاده صحیح از منابع قدرت رهبری باعث تاثیرگذاری بیشتر افراد خواهد شد. به مثال زیر توجه کنید:

مثلا: اگر بدانیم که یک شخص در کارش بسیار متخصص است و تا به حال از این تخصص نتایج خوبی هم گرفته، خواه ناخواه بر ما نفوذ دارد یا دادن پاداش به موقع به افراد می‌تواند از ما فردی تاثیرگذار بسازد.

در این مثال‌ها استفاده از منابع قدرت رهبری را شاهد بودیم. البته سواستفاده از این منابع می‌تواند در جهت عکس عمل کرده و نتیجه بدتری را حاصل کند.

 

۵ مدل قدرت رهبری راون و فرنچ:

مطالعات روانشناسی در حدود نیم قرن پیش، توسط دو روانشناس اجتماعی جان دنتون فرنچ (John Denton Pinkstone French) و برترام راوِن (Bertram H. Raven) در این رابطه انجام شد که می‌تواند درک ما را از انواع قدرت رهبری ( شخصی و سازمانی ) بالا ببرد.

با وجود سن بالای این مطالعات، هنوز هم بسیار کاربردی و موثر هستند. اگر علاقه‌مند به استفاده از منابع قدرت رهبری هستید با ادامه مقاله همراه باشید تا این مطالعات ارزشمند را بررسی کنیم.

در سال ۱۹۵۹ این دو روانشناس ۵ منبع قدرت رهبری را معرفی کردند که در یک سازمان و یا زندگی شخصی می‌تواند باعث نفوذ و تاثیرگذاری شود. البته همه این منابع به یک اندازه قدرتمند نیستند و گاهی استفاده از آنها کمترین بازده را خواهد داشت، اما همچنان در سازمان‌هایی که مدیریت خوبی ندارند سواستفاده از این منابع، رایج است و روزانه باعث پسرفت آن‌ها خواهد شد.

منابع قدرت‌ رهبری عبارتند از: قدرت قانون، قدرت پاداش، قدرت تخصص، قدرت مرجعیت، قدرت اجبار

شش سال بعد از این مطالعه روانشناسی، آقای راون یک منبع قدرت رهبری دیگر را با نام قدرت اطلاعات معرفی کرد که یکی از قدرت‌مندترین منابع رهبری نیز هست. البته با وجود این‌که مجموعا شش منبع قدرت، معرفی شده است همچنان این مطالعات لقب ۵ منبع قدرت رهبری راون و فرنچ را به خود اختصاص داده است.

 

دسته‌بندی منابع قدرت رهبری:

با درک انواع منابع قدرت رهبری بهتر می‌توانید تصمیم بگیرید که چه موقع از چه منبعی استفاده کنید و همچنین کدام منابع بهتر است که هرگزاستفاده نشوند.

شش منبع قدرت رهبری به دو دسته شخصی و موقعیتی تقسیم می‌شوند:

۴ منبع قدرت موقعیتی: قانون، پاداش، اجبار و اطلاعات، سازمانی هستند.

۲ منبع قدرت شخصی: تخصص و مرجعیت شخصی هستند.

البته بزرگترین مشکل منابع قدرت موقعیتی این است که وقتی فرد موقعیتش را از دست داد این منابع قدرت رهبری دیگر برای او کارساز نخواهند بود.

در این رابطه این مقاله را بخوانید:  افزایش اعتماد به نفس: با این 3 قدم اعتماد به نفس خود را به قله ببرید

 

 قدرت قانون:

همه ما در دردنیایی زندگی می‌کنیم که قانون بر آن حکم‌فرماست و ما یاد گرفته‌ایم که به قانون احترام بگذاریم. بنابراین رئیس جمهور، نخست وزیر، پادشاه، مدیرعامل یک شرکت و همه کسانی که در موقعیت مشابهی قرار دارند در هرجایی ازدنیا که باشند از قدرت قانون استفاده می‌کنند و فعالیت‌های اجتماعی مانند انتخابات می‌تواند زمینه‌ای برای استفاده از قدرت قانون باشد.

قدرت قانون در واقع توافقی است بین افراد که یک نفر مسئول باشد و درست را از نادرست تشخیص دهد تا بقیه افراد از آن پیروی کنند و بتوانند در یک اجتماع حقوق مساوی را داشته باشند. البته این موضوع می‌تواند کاملا غیرقابل پیش‌بینی و ناپایدار باشد که نتیجه آن نافرمانی و بی‌عدالتی است.

اغلب دیده شده است که فردی وقتی به موقعیت خوبی دست می‌یابد از جایگاهش سواستفاده کرده و قانون را به نفع خودش پیاده سازی می‌کند که موجب ناهنجاری و بی‌عدالتی بیشتر خواهد شد.

همچنین استفاده از قدرت قانون، محدود به موقعیت و جایگاه می‌شود. به عنوان مثال برای جلوگیری از آتش‌سوزی، شما ترجیح می‌دهید که قوانین وضع شده توسط یک آتش‌نشان را اجرا کنید اما ممکن است در رابطه با قوانین ازدواج هرگز صحبت‌های او را نپذیرید.

 

قدرت پاداش:

همه افرادی که در موقعیت و جایگاه بالایی در یک اجتماع و یا یک سازمان قرار دارند می‌توانند از این قدرت رهبری استفاده کنند. ترفیع، مرخصی با حقوق، پاداش مالی، فرصت‌های آموزشی و حتی یک تعریف و تمجید ساده می‌توانند نوعی پاداش باشند. معمولا افراد وقتی متوجه وجود یک پاداش بشوند کاری که از آن‌ها خواسته شده را به خوبی انجام می‌دهند.

اما ایراد این منبع قدرت، نداشتن اختیارات کامل، در جایگاه‌ها و موقعیت‌هایی مانند یک ناظر و یا یک مدیر و… است. مثلا ناظران مالی کنترل زیادی بر پاداش کارکنان ندارند و همچنین دست یک مدیر برای دادن ترفیع همیشه باز نیست. بنابراین شاهد قانون‌شکنی‌های زیادی در شرکت‌های مختلف هستیم.

از طرفی تکراری بودن یک پاداش باعث از بین رفتن ارزش آن می‌شود و شاید دیگر در افراد انگیزه کافی برای انجام کار را ایجاد نکند. حتی گاهی اوقات، قدرنشناسی افراد از دریافت پاداش هم موجب ایجاد ضعف در این منبع قدرت شده و نتیجه آن ضعیف‌تر شدن ارزش جایگاه فرد در یک سازمان خواهد شد.

شما می‌توانید برای درک بهتر این منبع قدرت، مقاله: نحوه پاداش‌دهی در تیم (به‌زودی) و به دست آوردن صندلی هیئت مدیره (به‌زودی) را مطالعه کنید.

 

طبیعی است که اگر از هرکسی بابت خدماتش تشکر شود بسیار خوشحال خواهد شد. این کار به خوبی از عهده هرکسی با هر جایگاهی بر‌می‌آید. پس کوچک‌ترین پاداشی که می‌توانیم بدهیم یک تشکر ساده و صمیمانه است. در واقع وقتی از ما تشکر می‌شود، احساس مفید بودن می‌کنیم.

شما می‌توانید در این رابطه مقاله: نحوه تشکر کردن صحیح (به‌زودی) و جشن موفقیت (به‌زودی) را مطالعه کنید

 

قدرت اجبار:

در بین همه منابع قدرت رهبری، اجبار، مشکل‌سازترین است و اغلب نارضایتی و ناخشنودی را به دنبال دارد. در شرکت‌هایی که مدیریت نالایقی دارند از این قدرت بیشتر استفاده می‌شود که کمترین بازده را به دنبال دارد.

معمولا هنگام استفاده از این منبع قدرت رهبری، افراد تهدید به اخراج یا هرگونه رد صلاحیت برای افزایش حقوق یا ترفیع می‌شوند. شما به عنوان شخصی که در موقعیت شغلی بالایی قرار دارد قدرت این را دارید که هرگاه لازم شد شخصی را اخراج یا رد صلاحیت کنید. اما اگر همیشه از این قدرت استفاده کنید تبدیل به یک مدیر ضعیف و زورگو خواهید شد و افراد به سادگی شما را ترک خواهند کرد.

در این رابطه این مقاله را بخوانید:  طرز استفاده از جملات تاکیدی با روشی تازه + دستورالعمل

البته در مواردی که شخص به ناچار زورگویی شما را تحمل می‌کند مطمئن باشید در جایی به شما ضرر خواهد زد. پس بهتر است اگر در جایگاهی قرار داریم که می‌توانیم از این منبع قدرت استفاده کنیم، به عنوان آخرین راه چاره باشد، تا این‌گونه اعتبار جایگاه شما هم حفظ شود و از طرفی افراد بیش از پیش به شما وفادار باشند.

شما می‌توانید برای درک بهتر این منبع قدرت، مقاله: تنبیه صحیح افراد (به‌زودی) را مطالعه کنید.

 

قدرت اطلاعات:

به جرأت می‌توان گفت اطلاعات، قدرتمندترین منبعی است که هر سازمانی می‌تواند آن را داشته باشد. داشتن اطلاعات می‌تواند به شما قدرت رهبری دهد، زیرا شما با داشتن آن می‌توانید وقایع را به موقع پیش‌بینی کنید و سازمان را به موقعیت بهتری هدایت کنید. داشتن اطلاعات مالی محرمانه، علت‌های دقیق اخراج، اتفاقاتی که در سازمان‌های رقبا می‌افتد و حتی کشف یک استراتژی جدید که دیگران از آن بی‌خبرند، نمونه‌ای از قدرت اطلاعات هستند.

در اقتصاد مدرن، قدرت در خود اطلاعات نیست بلکه در نگه‌داری، دستکاری، تحریف و یا پنهان کردن آن است. با استفاده از اطلاعات می‌توانید به کسی کمک کنید و یا از آن به عنوان سلاح استفاده کنید تا بازار رقابت را ازآن خود کنید.

شما می‌توانید مقاله: جمع‌آوری صحیح اطلاعات (به‌زودی) را در این رابطه مطالعه کنید.

برای این‌که شخصی نافذ و تاثیرگذار باشید به جز منابع قدرت وابسته به موقعیت، نیاز به منابع قدرت شخصی هم دارید. این دو دسته از منابع قدرت در کنار هم بهتر عمل می‌کنند و شما را تبدیل به یک رهبر موثر خواهند کرد.

البته منابع قدرت شخصی بسیار قدرتمندتر از دیگر منابع هستند زیرا شما در هر جایگاهی که باشید این منابع را در اختیار دارید و به راحتی می‌توانید آن‌ها را با یکدیگر ترکیب کرده و بسیار تاثیرگذارتر عمل کنید.

 

قدرت تخصص:

هنگامی که شما دانش و مهارت داشته باشید باعث می‌شود که موقعیت‌ها را بهتر درک کنید و در هر شرایطی چند پیشنهاد خوب نیز داشته باشید. همچنین با داشتن تخصص نظرات خود را با قاطعیت بیشتری بیان می‌کنید در نتیجه فعالیت‌های شما بسیار پربازده خواهند بود. مردم به کسی که تخصص کافی داشته باشد بهتر توجه می‌کنند، به او بیشتر احترام می‌گذارند و ترجیح می‌دهند بیشتر به او اعتماد کنند.

به عنوان یک متخصص، ایده‌های شما از ارزش بالاتری برخوردار هستند بنابراین دیگران حاضر می‌شوند در اجتماعات کوچک و یا حتی بزرگ، شما را به عنوان رهبر بپذیرند. علاوه بر همه این موارد، شما با داشتن تخصص، اعتماد به نفس بیشتری هم به دست می‌آورید که پیش زمینه تفکر منطقی برای موضوعات مختلف است و همین موارد شما را برای تبدیل شدن به یک فرد تاثیرگذار ( رهبر موثر) آماده می‌کند.

این یک راه بسیار عالی برای رهبری کردن افرادی که تخصص دارند نیز هست. شما می‌توانید در رابطه با ساختن نیروی متخصص و استفاده از آن برای رهبری موثرتر، مقاله ما را مطاعه کنید.

مقاله‌های: ایجاد اعتبار به عنوان یک متخصص (به‌زودی) و اعتماد به نفس من کجاست ( به زودی)‌ و از بین بردن استرس با ۳ ابزار قدرتمند  را در این باره مطالعه کنید.

در این رابطه این مقاله را بخوانید:  با این نکات مهارت مدیریت تیم را در خود بهینه کنید

 

قدرت مرجعیت:

دست یافتن و استفاده از این منبع قدرت کار زمان‌بری است. می‌توان گفت این قدرت چیزی فراتر از دیگر قدرت‌ها و یکی از اصلی‌ترین نیازهای هر فرد نافذ و تاثیرگذاری است.

هر فردی برای تبدیل شدن به یک مرجع باید قدرت ارجاع‌دهندگی داشته باشد تا دیگران بیشتر به او اعتماد کنند. شخصیت‌های مرجع افرادی دوست‌داشتنی هستند، به دیگران احترام می‌گذارند و در هر حالتی شخصیت خود را حفظ می‌کنند. همین چند عامل می‌تواند باعث تاثیرگذاری روی دیگران شود، به قدری که در نحوه تصمیم‌گیری آن‌ها اثرگذار باشد.

در هر جایگاهی، یک فرد مرجع باعث می‌شود دیگران احساس خوبی داشته باشند بنابراین می‌توان گفت تاثیرگذارترین افراد مراجع هستند. البته این منبع قدرت رهبری بسیار هم خطرناک است. زیرا اگر شخصی با فریب‌کاری اعتماد افراد را جلب کند و صداقت کافی نداشته باشد می‌تواند آسیب زیادی را به دیگران وارد کند. همین عامل ممکن است باعث شک و تردید و اعتماد نکردن دیگران شود.

بنابراین تکیه کردن به این منبع قدرت به تنهایی کافی نیست و باید با دیگر منابع قدرت ترکیب شود تا دیگران بتوانند درست را از نادرست تشخیص دهند.

مقاله: حفظ کمال (به‌زودی) را حتما در این رابطه مطالعه کنید.

 

چگونگی استفاده از منابع قدرت رهبری در زندگی:

تک تک منابع قدرت رهبری را بررسی کنید و روی یک کاغذ کاربرد هرکدام را برای خود بنویسید.

از خودتان بپرسید که شما از منابع قدرت رهبری به خوبی استفاده می‌کنید؟ موقعیت‌های مختلف را که ممکن است در آینده برای شما پیش آیند را بنویسید و سپس برای هر موقعیت تصمیم بگیرید که چگونه از هر منبع قدرت، بهتر استفاده کنید.

افرادی که بر شما نفوذ دارند را زیر نظر بگیرید. از کدام منابع قدرت استفاده می‌کنند؟ آیا از این منابع به خوبی استفاده کرده‌اند؟ در صورت لزوم استراتژی طراحی کنید که اجازه سواستفاده را به آن‌ها ندهید.

وقتی احساس ناتوانی و ناامیدی می‌کنید در مورد منابع قدرت رهبری فکر کنید و ببینید کدام منبع می‌تواند قدرت شما را برای به‌دست آوردن آن‌چه می‌خواهید برگرداند.

البته این را‌ه‌ها، تنها قسمتی از آموزش‌های سایت ذهنولوژی هستند. شما با عضویت در ذهنولوژی و مشترک شدن در خبرنامه (به‌زودی) قطعا آمادگی بیشتری برای موفقیت پیدا خواهید کرد.

 

در سال ۱۹۵۹، روانشناسان اجتماعی جان فرنچ و برترام راون، پنج منبع قدرت رهبری را شناسایی کردند: قانون، پاداش، تخصص، مرجعیت، اجبار و شش سال بعد راون یک منبع قدرت دیگر به لیستشان اضافه کرد که اطلاعات بود هر کسی قادر به نفوذ و تاثیرگذاری در دیگران است. شما نیازی به داشتن یک عنوان مهم یا یک دفتر بزرگ ندارید. اما اگر اشکال مختلف قدرت رهبری را درک کنید، می توانید از آن‌هابرای رشد خود و دیگران بهترین استفاده را بکنید.

به این مقاله امتیاز دهید

میانگین امتیاز

این مقاله چقدر برای شما مفید بود؟

امتیاز کاربران: اولین نفر باشید!

مهدی فرخیان

شکست، موفقیتی است که خود را پشت پستی و بلندی زندگی پنهان کرده تا برایش آماده شویم. هرگاه شاگرد آماده باشد استاد خودش می‌آید. ۷ سال زمان لازم بود تا معنی این جمله را درک کنم و سعی دارم این تجربه را با دیگران به اشتراک بگذارم.

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

بستن
%d وب‌نوشت‌نویس این را دوست دارند: