بهبود و توسعه فردیمقالاتمهارت های زندگی

مسئولیت پذیری چیست؟

اگر درباره اینکه مسئولیت پذیری چیست کنجکاو شده‌اید و در حال مطالعه این مقاله هستید به شما تبریک می‌گویم که از همین حالا مسئولیت‌پذیری را آغاز کرده‌اید.

این در حالی است که بسیاری از افراد در مواجه با چنین مقاله‌ای فورا آن را می‌بندند. زیرا:

  • فکر می‌کنند می‌دانند مسئولیت پذیری چیست
  • احساس می‌کنند موضوع بسیار کلیشه‌ای است
  • نیازی به یادگیری مسئولیت پذیری در خود احساس نمی‌کنند
  • به خاطر اینکه درونا می دانند مسئولیت پذیر نیستند از مطالعه آن فرار می‌کنند
  • ممکن است دچار احساس گناه شوند
  • در برابر شبکه‌های اجتماعی و یا فعالیت‌های از این دسته، مطالعه این مقاله را حوصله سربر می‌دانند

در صورتی که مسئولیت پذیری از آن دسته ویژگی‌های شخصیتی است که مستقیما بر موفقیت، عزت نفس، اعتماد به نفس، تصمیم‌گیری صحیح، جایگاه اجتماعی و حتی خلاقیت اثر می‌گذارد.

شخصی که ساده‌ترین مسئولیت‌های خود را در زندگی نمی‌پذیرد به بسیاری از عواقب آن فکر نکرده و یا افکار اشتباهی در سر دارد.

به عنوان مثال:

همه می‌دانیم که ریختن زباله در طبیعت چقدر می‌تواند به همه چیز آسیب برساند اما بازهم می‌بینیم که نه‌تنها از این رفتار کم نمی‌شود بلکه روز به روز موارد متنوع بیشتری هم می‌بینیم.

علت این اتفاق می‌تواند پایین بودن عزت نفس افراد باشد زیرا زمانی که دلیل این کارشان را می‌پرسیم معمولا این‌گونه پاسخ می‌دهند:

ول کن بابا کی حوصله این حرفا رو داره

این همه آدم دارن آشغال میریزن من چرا نریزم

وظیفه مسئولینه که بیان جمع کنن

دور روز اومدیم تفریح می‌خوایم آزاد باشیم

و بسیاری از پاسخ‌های دیگر که احتمالا شما هم مشابه آن را شنیده‌اید.

فردی که طبیعت را این‌گونه آلوده می‌کند نمی‌تواند بپذیرد که بخش بزرگی از مسئولیت نگهداری از طبیعت بر عهده خودش است زیرا خودش را در این حد نمی‌بیند.

بدتر از آن گیر کردن در چرخه منفی کاهش عزت نفس است.

فرد به خاطر پایین بودن عزت نفس مسئولیت پذیری ندارد و هربار که می‌خواهد از مخزن مسئولیت پذیری خود خرج کند احساس ناتوانی بیشتری می‌کند.

بخوانید  چگونه قدرت تخصص شما را تبدیل به یک رهبر مقتدر می‌کند؟ ( ۶ راهکار )

همین احساس ناتوانی و مقایسه کردن خودش با دیگران عزت نفسش را کاهش خواهد داد و این چرخه به همین صورت ادامه دارد.

 

مسئولیت پذیری چیست؟

بیایید ببینیم مسئولیت پذیری دقیقا چیست.

دانستن درباره مسئولیت پذیری ما را روشن می‌کند که کجاها باید مسئولیت پذیرتر باشیم و چه وظایفی در مقابل شرایط مختلف داریم.

حتی بعد از آن می توانیم تا حد زیادی دلیل موفق نبودن در حیطه خاصی از زندگی را بیابیم.

وقتی می‌خواهیم درباره مسئولیت پذیری حرف بزنیم یک جمله سوالی معروف هست که برداشت ذهنی اکثر افراد را توصیف می‌کند: تقصیره کیه؟

به خاطر اینکه ما مسئولیت پذیری را پذیرفتن تقصیر گره زده‌ایم طبیعی است که نخواهیم مسئولیت چیزی که ممکن است دردسرساز باشد را بپذیریم.

بنابراین همه تلاش خود را می کنیم تا تحت هر شرایطی خودمان مقصر نباشیم و این‌گونه فکر می‌کنیم مسئولیت آن را هم از دوش خود برداشته ایم.

این درست است که اگر مسئولیت چیزی را بپذیریم ممکن است عواقب ناخوشایندی داشته باشد. اما وقتی آن را با مقصر شدن گره بزنیم مدام به دنبال راه میان بر و فرار از شرایط موجود خواهیم بود.

بنابراین همین جا بهتر است تعریفی که از مسئولیت پذیری در ذهنمان شکل گرفته را تغییر دهیم و یک مقدار خوشبینانه‌تر به آن نگاه کنیم.

تعریف قدیمی:

مسئولیت پذیری یعنی هر اتفاق بدی افتاد تقصیر ماست و هر اتفاق خوبی افتاد ما در آن نقش اساسی نداشته‌ایم.

تعریف جدید:

مسئولیت پذیری یعنی من هرچیزی که می‌دانم را بدون کم و کاستی و با توجه به اولیت‌بندی به کار می‌گیریم. اگر نتیجه بد گرفتم همه تمرکزم را روی برطرف کردن ایراداتی که داشتم می‌گذارم. اینگونه یک اشتباه را دوبار تکرار نمی‌کنم.

 

تفاوت بین رفتار یک انسان مسئولیت‌پذیر و مسئولیت گریز:

این بخش از مقاله می‌تواند به عنوان یک آگاهی دهنده خوب عمل کند.

بخوانید  رهبری اخلاقی چیست؟ (دستورالعمل کامل اجرای آن)

ما بارها در طول زندگی دچار مسئولیت گریزی می‌شویم و متوجه آن نیستیم.

زیرا ممکن است از قدیمی‌ترها و یا رسانه‌های مختلف یاد گرفته باشیم که در شرایط مختلف چه رفتاری باید بروز دهیم.

در صورتی که این آموزه‌ها همیشه هم درست نیستند و صرفا فقط بدون بررسی انجام می‌شوند.

به عنوان مثال:

  • والدینی که در تصمیم‌گیری فرزندشان دخالت زیادی دارند مسئولیت خود را در قبال فرزندشان فراموش کرده‌اند.
  • مردی که سعی در تغییر رفتارهای نادرست همسرش دارد مسئولیت خود را به عنوان یک شوهر فراموش کرده است.
  • مادری که زمان بیشتری از بازی با فرزندش را با تلفن همراهش سپری می‌کند مسئولیت خود را به عنوان یک مادر فراموش کرده است.
  • راننده‌ای که با سرعت زیاد در جاده رانندگی می‌کند مسئولیت خودش را فراموش کرده است.
  • شخصی که یاد گرفته با فقط با دروغ گفتن کارش را راه بیاندازد مسئولیت خودش را به عنوان یک انسان فراموش کرده است.

البته همه مثال‌های بالا توجه‌های خاص خود را دارند. مثلا:

  • والدین می‌توانند بگویند ما به فکر فرزندمان هستیم و نمی‌خواهیم آسیبی به او برسد.
  • شوهر ممکن است بگوید که با این کارش می‌خواهد به رشد همسرش کمک کند.
  • مادر ممکن است بگوید در طول روز زمان زیادی را به کارهای خانه اختصاص می‌دهد و برای خودش هم زمانی را می‌خواهد.
  • راننده پر سرعت ممکن است بگوید عزیزی را در بیمارستان دارد که باید سریعا به او برسد.
  • و شخصی که دروغ می گوید ممکن است هربار که راست گفته کارش به خوبی زمانی که دروغ گفته راه نیفتاده باشد.

می‌بینیم که همه این توجیه‌ها به نظر مفید هستند و در اکثر مواقع ما به این افراد و حتی خودمان حق می دهیم.

اما لازم است بدانیم که اگر کمی بیشتر جستجو کنیم و روش‌های بهتری را بیابیم این توجیه‌ها بی کاربرد خواهند شد.

بخوانید  می‌خواهید تبدیل به یک رهبر موثر شوید؟ (این مقاله به شما کمک خواهد کرد)

در واقع مسئولیت گریزی همان اشتباهات ما نیست بلکه اهمیت ندادن به یافتن راه جدید برای شرایط پیش رو است.

اگر بخواهیم یک بار دیگر تعریف جدید مسئولیت پذیری را برای یادآوری بررسی کنیم می‌گوییم:

یافتن راه جدید برای شرایط جدید در حالی که از اقدام قبلی نتیجه خوبی نگرفته‌ باشیم.

 

رابطه مسئولیت پذیری و عزت نفس

در این باره از من سوالات زیادی می‌شود که مسئولیت پذیری چطور روی عزت نفس ما اثر می‌گذارد.

واقعیت این است که ما هنگام مواجه با هر شرایطی، نقش خودمان را در بروز یا جلوگیری آن اتفاق بررسی می‌کنیم.

در این هنگام است که خودمان با خودمان رودرو می‌شویم. یک بخش از وجودمان می‌خواهد از عواقب پیش آمده فرار کند و بخش دیگر می داند که بلاخره نقشی داشته‌ایم.

اما شاید در اثر گذر زمان آن بخشی که می‌خواهد فرار کند قوی‌تر شده باشد بنابراین با تمام وجود معتقد هستیم که اشتباهی از جانب ما صورت نگرفته.
حال سوالی که پیش می‌آید این است که:

چه بلایی بر سر آن بخش از وجودمان که نادیده گرفته‌ایم می‌آید؟

پاسخ این است که عزت نفس دقیقا با همان بخش از وجودمان گره خورده که نادیده می‌گیریم.

بنابراین طبیعی است که هربار حرفی از مسئولیت پذیری می‌شود یا فرار کنیم یا به خودمان تلقین کنیم که در مورد این موضوع پیش پا افتاده خیلی اطلاعات داشته باشیم.

 

چگونه تبدیل به فردی مسئولیت پذیر شویم؟

علی رقم همه مواردی که بیان شد همه ما درونا دوست داریم شخصی مسئولیت پذیر باشیم زیرا می‌دانیم که مسئولیت‌پذیرها همیشه اقتدار بیشتری دارند.

درمقاله بعدی ۳ راه اساسی که حاصل تحقیقات دانشمندان و روانشناسان بزرگ دنیاست را به شما معرفی می‌کنم که می‌توانید از آن‌ها استفاده کرده و روز به روز درجه مسئولیت پذیری خود را افزایش دهید.

این راهکارها شامل موارد زیر هستند:

صحبت کردن با خودمان، دادن خودآگاهی، بازخورد گرفتن مداوم

نمایش بیشتر

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا
بستن
بستن