بهبود و توسعه فردیمدیریت استرسمقالاتمهارت مدیریت تیممهارت‌های رهبری (لیدرشیپ)

کمال گرایی چیست؟+ بایدها و نبایدهای کمال‌گرایی

برای آنکه به خوبی با مفهوم کمال گرایی ( perfectionism ) یا کامل گرایی آشنا شوید، با تعریف یک خاطره مشترک بین همه انسان‌های روی زمین شروع می‌کنم. این اتفاق قطعا برای هرکدام از ما افتاده و در آینده باز هم تکرار خواهد شد.

صبح یک روز پاییزی ( یا هر فصل دیگری ) از خواب بیدار می‌شویم و یک چیزی ته دلمان را خالی می‌کند. آن‌قدر هیجان زده هستیم که با یک انرژی مضاعف به کارهایمان روزمره خود می‌پردازیم و علت چنین اتفاقی ایده جدید و انقلابی است که به ذهنمان خطور کرده و حس خوبی به ما می‌دهد.

بعد از آن‌که چنین فکری به ذهن خطور می کند معمولا ما تبدیل به انسانی شاد و سرشار از غرور مثبت می‌شویم و با خود می‌گوییم بلاخره من هم حرفی برای گفتن دارم. در پوست خود نمی‌گنجیم که این موضوع را برای یکی دو نفر از دوستان صمیمی خود تعریف کنیم و بگوییم “ببین من چقدر کارم درسته”.

بعد از آن همه شادی زمان اجرای آن ایده می‌رسد، که ممکن است به سادگی یک غذای جدید و یا به پیچیدگی یک پروژه بزرگ ( به اندازه ناسا ) باشد. در اکثر مواقع چنین لحظه‌ای با کمی ترس آغاز می‌شود و تقریبا همگی دچار نوعی طوفان فکری می‌شویم که همه موانع مسیر را به یادمان می‌آورد. مثل طوفان فکری زیر:

  • این کار فلان وسیله ( ابزار ) را می‌خواهد که من ندارم
  • این کار فلان شرایط را می‌خواهد که من ندارم
  • این کار تیم مناسب می خواهد که من ندارم
  • این کار سرمایه مناسب را می‌خواهد که من ندارم
  • این کار پارتی می‌خواهد که من ندارم
  • این کار علم لازم را می‌خواهد که من ندارم

و نهایتا در کل حال و حوصله انجام آن را ندارم و بعدا حداقل خیالم راحت است که اگر حسرت خوردم یا کسی پرسید ایده فوق‌العاده‌ات به کجا رسید واقعیت را می‌گویم که من شرایط لازم برای آن را نداشتم.

 

چه اتفاقی افتاد؟ آن همه شور و هیجان کجا رفت؟

متاسفانه این اتفاقی است که برای همه ما می‌افتد و اندازه آن اصلا مهم نیست. برای کسی که کارهای بسیار بزرگی در زندگی انجام داده، ایده‌های بزرگ‌تری به وجود می‌آید و برای کسی که کوچک خواسته و به زندگی خودش اکتفا می‌کند در حد خودش اتفاق خواهد افتاد.

حتما بخوانید:  از بین بردن استرس با ۳ ابزار بسیار قدرتمند

چنین مثالی را شاید در بعضی مقالات ذهنولوژی پیدا کنید اما در رابطه با کمال گرایی از اهمیت بالاتری برخوردار است زیرا قطعا اگر ایده‌ای به ذهن شما یا من خطور می‌کند آمادگی لازم را برای اجرای آن داشته‌ایم. حتی اگر دقت کنید پس از مدتی که از آن ایده گذشت خبر اجرای آن توسط شخص دیگری به ما داده می‌شود که میوه بدطعم آن از نوع حسرت است.

البته بعد از آن همه حسرت مغز ما شروع به تسکین درد می‌کند و بهانه‌ها شروع می‌شوند. بهانه‌هایی مانند اینکه: آن شخصی که توانسته انجامش دهد حتما توانایی داشته که من نداشتم و معمولا شروع می‌کنیم به انداختن تقصیر را بر گردن ناعدالتی‌های دنیا تا کمی آرام شویم.

اگر بخواهیم کمی بی‌رحمانه قضاوت کنیم معمولا ما کاری را شروع نمی‌کنیم و خیالمان راحت است که چون شرایط فراهم نبوده امکان انجام آن کار را هم نداشته‌ایم اما هر دو ما می‌دانیم که اگر می‌خواستیم به هرقیمتی شرایط را برای انجام آن فراهم می‌کردیم.

اما اگر بخواهیم با ملایمت بیشتری رفتار کنیم می‌توانستیم اقدامات لازم را بدون هیچ کم‌کاری و سستی انجام دهیم به امید آن که شرایط هم برای اجرای آن فراهم شود.

این دقیقا ترجمه‌ای است که برای کمال گرایی در نظر گرفته می‌شود. ما منتظر می‌مانیم تا همه چیز از هرلحاظ کامل و در اختیار ما باشد بعد شروع کنیم اما واقعیت این است که هیچوقت چنین اتفاقی نخواهد افتاد.

برای اثبات آن هم کافیست به یکی از موفقیت کوچک یا بزرگ زندگی خودتان نگاهی بیاندازید. آیا واقعا همه چیز برای موفق شدن شما فراهم بود؟ یا قبل از آن موفقیت، مقداری شک و ترس در شما وجود داشت؟

اگر هرکدام از موفقیت‌هایتان را بررسی کنید نهایتا به همین نتیجه خواهید رسید که هیچ‌وقت هیچ‌چیز کامل نخواهد بود بنابراین نتیجه می‌گیریم که برای کلمه کمال گرایی ترجمه خوبی در نظر نگرفته‌ایم. قصد داریم در ادامه دقیق‌تر این موضوع را بررسی کنیم بنابراین همراه من و این مقاله باشید تا به نتایج خوبی برسیم.

 

کمال گرایی ، کمال طلبی ، کامل گرایی

این قسمت از مقاله ممکن است از دیدگاه برخی جذاب و از دید عده‌ای دیگر خسته‌کننده به نظر برسد اما در هر صورت بهتر است محتوای آن را به صورت کامل یاد بگیریم زیرا برای درک ادامه مقاله لازم است.

حتما بخوانید:  خودانگیزشی چیست؟ چگونه از آن بهره بگیریم؟

ذات انسان به گونه‌ای همیشه و البته کاملا غریزی تمایل به رشد دارد و این رشد همان کمالی است که خداوند در همه‌جا از بندگانش می‌خواهد. اکثرا تصور می‌کنند که کمال نقطه‌ای از زندگی است که دیگر در آن ضعف یا چالشی در کار نباشد و به قول معروف همه چیز تمام و کمال باشد.

اما چگونه می‌توان کمال را بدون وجود ضعف تعریف کرد؟ همانطور که شب را به خاطر وجود روز درک می‌کنیم، یا گرما را به خاطر وجود سرما درک می‌کنیم، کمال را هم به خاطر وجود ضعف و کمبود درک خواهیم کرد.

بنابراین در بعد انسانی و در جهانی که زندگی می‌کنیم لازم است تا همیشه وجود ضعف را در زندگی احساس کنیم تا به سمت کامل شدن حرکت کنیم. هرچقدر بزرگ‌تر و قدرتمند‌تر باشیم به همان نسبت ضعف و کمبود بزرگ‌تری را احساس می‌کنیم و به هیچ وجه چنین کمال گرایی یا کامل گرایی بد و مضر نخواهد بود.

مهم این است که بدانیم هیچگاه پیش نمی‌آید که احساس ضعف و کمبود نداشته باشیم و این احساس با بزرگ‌تر شدن ما ( روحی و جسمی )بیشتر و بزرگ‌تر خواهد شد.

 

چرخه کمال گرایی:

تا اینجا متوجه شدیم که کمال گرایی به خودی خود اصلا بد نیست و کاملا برای رشد ما لازم و ضروری است. اما در ادامه قصد دارم درباره مواردی که در آن از کمال طلبی سو استفاده می‌کنیم و شاید خودمان هم آگاه نیستیم صحبت کنم.

علت اهمیت این موضوع، انجام ندادن بسیاری از کارهای حیاتی در زندگی است که قطعا باعث رشد ما می‌شود. امابه خاطر سواستفاده ناآگاهانه از کمال طلبی دست به اقدام نمی‌زنیم.

زمانی که حرف از کمال طلبی به میان می‌آید نمی‌توان عزت نفس را نادیده گرفت زیرا این دو کلمه ارتباط بسیار نزدیکی به هم دارند و عضوهای جدانشدنی از یک خانواده هستند. البته برخی به جای کلمه عزت نفس از اعتماد به نفس استفاده می‌کنند که قبلا درباره هرکدام مقالات مختلفی نوشته‌ام و به زودی مقاله‌ای درباره تفاوت این دو می‌نویسم که می‌تواند آن‌ها را مطالعه بفرمایید.

برخی از مقالات مربوط به اعتماد به نفس عزت نفس:

حتما بخوانید:  گفتگوی درونی چیست؟ و چگونه می‌توان آن را کنترل کرد؟

چگونه از جملات تاکیدی برای کسب اعتماد به نفس استفاده کنیم

اساسی‌تری راه افزایش اعتماد به نفس در زنان چیست

افزایش اعتماد به نفس: با این ۳ قدم اعتماد به نفس خود را به قله ببرید

افزایش عزت نفس : با این راهکار عزت نفس خود را ضد زلزله کنید

دستورالعمل شگفت‌انگیز رفع عزت نفس پایین با ۴ تکنیک جادویی

زمانی که شخص، عزت نفس لازم را نداشته باشد دچار خودتخریبی، حسادت، دگرتخریبی، اهمال‌کاری، عدم خودکارآمدی و مواردی از این دست می‌شود که نهایتا منجر به کاهش اعتماد به نفس هم خواهد شد.

خودتخریبی چیست؟ خودکارآمدی چیست؟  حسن جویی چیست؟

حال زمانی که این شخص با موقعیت مناسبی جهت رشد مواجه می‌شود از کمال گرایی در جهت هر کدام از موارد بالا استفاده می‌کند. ( بهتر است بگوییم سواستفاده می‌کند )

به عنوان مثال: یک کارمند زمانی که نیاز هست خودش و توانمندی‌هایش را به رئیسش ثابت کند به جای تمرکز بر توانایی‌های واقعی خودش، بر آنچه که ندارد متمرکز شده و شروع به خودتخریبی می‌کند. با بیانی دیگر از کمال طلبی در جهت خودتخریبی استفاده می کند که ناشی از عزت نفس پایین است.

این کارمند زمانی که به تخریب خودش می پردازد احساس خوبی دارد زیرا می‌تواند برای این کارخود بهانه خوبی بیاورد و آن بهانه کمال طلبی است. می گوید من چون فلان مهارت را نداشتم ارتقا نگرفتم.

البته دقت داشته باشید که فعلا در این مقاله یک جنبه عزت نفس را بررسی می‌کنیم و قطعا در واقعیت تفاوت‌هایی هم وجود دارد. مثلا همین کارمند ممکن است وقتی همکار دیگرش ارتقا می‌گیرد به خاطر همین عزت نفس پایین همزمان با خودتخریبی شروع به دگر تخریبی هم بکند که بازهم موضوع کمال طلبی بهانه خوبی برای او خواهد بود.

سو استفاده از کمال طلبی و کاهش عزت نفس در یک چرخه نابود کننده قرار می‌گیرند و هربار که فرد سعی در سو استفاده از کمال طلبی داشته باشد به خاطر کمبود عزت نفس است. از طرفی سو استفاده از کمال طلبی باعث کاهش عزت نفس نیز خواهد شد.

پایان قسمت اول

به این مقاله امتیاز دهید

میانگین امتیاز

این مقاله چقدر برای شما مفید بود؟

User Rating: ۵ ( ۱ votes)
برچسب ها
نمایش بیشتر

مهدی فرخیان

شکست، موفقیتی است که خود را پشت پستی و بلندی زندگی پنهان کرده تا برایش آماده شویم. هرگاه شاگرد آماده باشد استاد خودش می‌آید. ۷ سال زمان لازم بود تا معنی این جمله را درک کنم و سعی دارم این تجربه را با دیگران به اشتراک بگذارم.

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

این سایت از اکیسمت برای کاهش هرزنامه استفاده می کند. بیاموزید که چگونه اطلاعات دیدگاه های شما پردازش می‌شوند.

بستن