بهبود و توسعه فردیمقالات

اراده و پشتکار چیست؟ چگونه اراده خود را تقویت کنیم؟

تقویت و افزایش اراده:

چند سال پیش در محیطی قرار گرفتم که تقریبا همه اطرافیانم آدم‌های اهل فیلم و سینما بودند. زمانی که دورهم جمع می‌شدیم مدام صحبت برسر فلان بازیگر یا کارگردان بود که چقدر خوب یا بد آن فیلم را اجرا کرده است.

من در آن دوران فیلم می‌دیدم اما نه در آن حد که بخواهم اینچنین تحلیل کنم و درباره یک فیلم عمیقا نظر بدهم. از آن‌جایی که در دورهمی‌هایمان همگی حرفی برای گفتن داشتند و من به خاطر اطلاعات پایینم فقط شنونده بودم، تصمیم گرفتم به کلوپ کرایه فیلم آن‌طرف خیابان بروم و ۳ فیلم را برای یک شب کرایه کنم. حتی این قضیه آنقدر جدی بود که قصد داشتم بودجه‌ای را برای این کار در نظر بگیرم و هر ماه مقداری از حقوق ماهیانه خودم را برای دیدن فیلم صرف کنم.

شب اول ۳ فیلم را دیدم و سعی کردم نام بازیگران کلیدی و کارگردان را به خاطر بسپارم. تقریبا کل فکر من شده بود که چه کدام فیلم‌ها را ببینم یا کدامیک را برای شب‌های آینده رزرو کنم. در دورهمی‌ها زمانی که یک کارگردان را تحلیل می‌کردند سعی می‌کردم با دقت گوش کنم و همه چیز را درباره او یاد بگیرم.

البته گاهی اوقات خسته می‌شدم و با خودم می‌گفتم این کار کاملا بیهوده است و واقعا چرا باید شب‌های خودم را به دیدن فیلم مشغول شوم و صبح با خستگی هرچه بیشتر در محل کار حاضر شوم. تا اینکه در یکی از دورهمی‌ها، به صورت اتفاقی درباره بازیگری بحث شد که من چند فیلم از او دیده بودم و حالا آماده بودم تا از بازی افتضاح او بد بگویم.

کمی از بحث درباره آن بازیگر گذشته بود که من مات و مبهوت مثل همیشه ساکت در کنار آن‌ها نشسته بودم و علت آن موضوع تعریف و تمجید همگی از بازیگری بود که من سعی داشتم از آن ایراد بگیرم.

بعد از این اتفاق ساده که شاید روزانه همه ما مشابه آن را تجربه می‌کنیم تصمیم گرفتم به همان روال قبل و فقط به صورت تفریحی ( شاید ماهانه یک فیلم ) به تماشای یک فیلم بپردازم آن هم در صورتی که واقعا ارزش دیدن را داشته باشد. البته در حال حاضر فقط در صورتی فیلم‌های تلویزیونی یا سینمایی می‌بینم که بخواهم آن را از دیدگاه روانشناسی تحلیل کنم زیرا از اثرات مخرب تماشای فیلم آگاه هستم و ترجیح می‌دهم وقت خودم را به خواندن کتاب‌های مورد علاقه اختصاص دهم.

تقویت اراده ≠ راه حل قطعی

زمانی که از بیرون به یک مساله نگاه کنیم قطعا راه حل‌های بیشتری را میابیم. در رابطه با داستان من هم چنین اتفاقی خواهد افتاد. ممکن است دلایل مختلفی برای اینکه به تصمیم خودم پایبند نبودم آورده شود. مثلا برخی بگویند به خاطر عزت نفس پایین، تصمیم‌گیری اشتباه، کمبود اراده، نداشتن دلیل محکم برای این هدف یا هدفگذاری نادرست و یا حتی اهمال کاری، از تصمیم خود منصرف شدی. اگر دوست دارید که در مورد عزت نفس بیشتر بدانید قبلا مقالات زیادی را در مورد آن نوشته‌ام که با کلیک یا تاچ روی دکمه زیر به همه ان‌ها دسترسی خواهید داشت.

واقعیت این است که در چنین داستانی همه این نظرات درست است و نمی‌توان هیچکدام را رد کرد. اما در دیگر داستان‌ها چه چیزی مانع می‌شود که، اقدامی را که سالهاست می‌خواهیم انجام دهیم و نتوانسته‌ایم یا اینکه بعد از شروع آن را به پایان برسانیم ؟

حتما بخوانید:  با این نکات مهارت مدیریت تیم را در خود بهینه کنید

از رایج‌ترین آن‌ها که معمولا نیمه‌کاره رها می‌کنیم یا مدت‌هاست می‌خواهیم شروع کنیم و نمی‌شود: یادگیری زبان خارجه،پرورش اندام، نواختن یک ساز ( اغلب گیتار) و در برخی موارد پس انداز هستند. البته این مثال‌ها عمومیت بیشتری دارند ولی هرکدام از ما به نسبت شرایط زندگی خودمان مواردی را داریم که سال‌هاست می‌خواهیم انجام دهیم و نمی‌توانیم.

بدتر از آن برچسب‌هایی هستند که روی خود گذاشته‌ایم. مثل من خیلی تنبل هستم، من بی اراده هستم، من خجالتی هستم، من از اول عمرم نتوانسته‌ام یک کار را تمام کنم و از این قبیل برچسب‌های نابود کننده عزت نفس که با آن‌ها خودمان را به دیگران معرفی می‌کنیم. درباره برچسب زنی قبلا مقاله‌ای نوشته‌ام که مطالعه آن می‌تواند چنین عادتی را در شما کنترل کند. برای مطالعه آن کافیست روی دکمه زیر کلیک کنید:

با این تفاسیر آیا واقعا مشکل ما کمبود اراده است و با تقویت آن می‌توانیم موفق شویم؟ یا اینکه موارد دیگری هستند که ما نداشتن آن‌ها را با کمبود اراده اشتباه گرفته‌ایم؟ برای پاسخ به این سوالات ابتدا باید ببینیم که اصلا اراده یعنی چه؟ و بعد بررسی کنیم که چقدر به تقویت اراده نیاز داریم؟ و در مرحله آخر با راهکار‌های ارائه شده به افزایش و تقویت اراده خودمان بپردازیم.

به طور کلی اراده چیست؟

معمولا اراده و پشتکار دو کلمه‌ای هستند که در کنار هم یا حتی به جای یکدیگر به کار می‌روند و معنای دیگری را کامل می‌کنند. همچنین این اتفاق برای کلمه عزم هم می‌افتد و ما معمولا این دو کلمه را در کنار اراده می‌بینیم. مثل عزم و اراده یا اراده و پشتکار. ما هم در اینجا برای توصیف و درک بهتر اراده، کلمه عزم و کلمه پشتکار را بررسی می‌کنیم تا به معنای دقیق‌تری برسیم.

در واژه نامه دهخدا کلمه پشتکار اینگونه توصیف شده است:

۱. قوه به انجام رسانیدن کاری که از قبل آغاز کرده ایم. ۲. پایداری در اتمام عملی خاص

همچنین برای کلمه عزم در این لغت نامه اینگونه تعریف آورده شده که:

۱. واداشتن نفس برای انجام کاری ۲. دل خود را بر انجام آن کار بستن

بنابراین طبق چنین تعارفی می‌توان اراده را اینگونه توصیف کرد:

انجام و به پایان رساندن کاری بدون در نظر گرفتن میل و علاقه به آن کار.

بسیار مهم است که این موضوع را مورد توجه قرار دهیم زیرا در اکثر موارد بحث علاقه و میل را پیش می‌کشیم و می‌گوییم به خاطر نداشتن علاقه به آن تمایلی به انجامش هم نداریم.

در واقع گاهی اوقات عادات ما علایقی را به وجود می‌آورند که به طور کلی منفعتی نخواهند داشت و غلبه بر آن عادات تعریفی دیگر از اراده است. حالا که به درکی از معنای اراده رسیدم وقت آن است که ببینیم آیا دچار کمبود اراده هستیم و باید آن را تقویت کنیم یا اینکه مساله دیگری مانع به پایان رساندن کارهایمان می‌شود.

آیا ما به تقویت یا افزایش اراده نیازی داریم؟

در واقع اراده را قطعا نیاز داریم اما اینکه چگونه آن را به وجود آوریم و یا اینکه چه مواردی بر آن اثرگذار هستند مساله اصلی است. اگر داستان ابتدای مقاله را به خاطر داشته باشید احتمالا متوجه شدید که علت منصرف شدن من از تصمیمی که گرفته بودم عوامل مختلفی بود که کمبود اراده هم در بین آن‌ها دیده می‌شد.

حتما بخوانید:  ۵ درس کوتاه از محمدعلی کِلِی که اعتماد به نفس شما را تقویت می‌کند

واقعیت این است که در اکثر مواقع چند عامل باعث می‌شوند تا ما کاری را شروع و آن را به پایان برسانیم و یا اینکه اصلا شروع نکنیم و هرگز هم آن را به پایان نرسانیم. به عنوان مثال دلیل اینکه من انتخاب می‌کنم تا زبان خارجه را یاد بگیرم صرفا به خاطر کلاس کاری و یا درآمد و آینده شغلی است.

می‌روم و برای ثبت نام اقدام می‌کنم و بعد از شروع جلسه اول کمی هم هیجان‌زده هستم اما از جلسات دوم و چند جلسه بعد به محض برخورد با قسمت‌های سخت این مسیر دلزده و ناامید حتی ترم اول را هم به پایان نمی‌رسانم. یا اگر یک ترم جلو می‌روم دیگر تمایلی به ادامه یادگیری در بقیه ترم‌ها نیستم. چرا اینگونه است؟

یکی از مهم‌ترین دلایل آن ذهن حسابگر ماست. معمولا زمانی که کاری را شروع می‌کنیم ذهن شروع به سنجیدن نتیجه آن و تلاشی که باید برای بدست آوردن آن انجام بدهد می‌کند. اگر به این نتیجه برسد که تلاش در این مسیر به نسبت نتیجه‌ای که از آن حاصل می‌شود نمی‌ارزد، پس هرکاری می‌کند تا ما از ادامه دادن آن منصرف شویم.

در نتیجه بسیاری از اقداماتی که دلیل قرص و محکم و قانع کننده‌ای ندارند را نیمه کاره رها کرده و دچار یک درگیری درونی می‌شویم. (درگیری از نوع نابودکننده عزت نفس). دوست داریم اقدامی که شروع کردیم را به پایان برسانیم اما درونا تنبلی و اهمال کاری و تصمیم‌گیری‌های ناگهانی سد راهمان می‌شوند و نهایتا بعد از مدتی خسته و منزجر از همه چیز دیگر نمی‌خواهیم هیچ‌کاری انجام دهیم و به قول معروف به جای زندگانی فقط زندمانی می کنیم.

بنابراین شاید بتوان گفت ریشه اینکه نمی توانیم بر نفس خود غلبه کنیم نداشتن دلیل محکم و قانع کننده برای خودمان است و باز هم اگر بخواهیم دقیق‌تر آن را بررسی کنیم ریشه این انتخاب نادرست کمبود عزت نفس است.

اینکه خودمان را به اندازه کافی نپذیرفته باشیم و برای خود به اندازه کافی ارزش قائل نشویم باعث چنین تصمیماتی می‌شود. هربار به صورت ناخودآگاه تصمیمی می‌گیریم که ما از هدف اصلی دور می‌کند و دلیل منطقی و قانع کننده ندارد تا در آینده بتوانیم بیشتر خودمان را تخریب کنیم. این موضوع همانند یک چرخه عمل می کند که همگی کاهنده عزت نفس هستند و کمبود عزت نفس می‌تواند بر دیگر عوامل اثر مسقیم بگذارد. درباره گفتگوی درونی و خودتخریبی دو مقاله جامع در سایت وجود دارد که می‌توانید از طریق دکمه‌های زیر فورا به آن‌ها دسترسی داشته باشید.

نهایتا می‌توان گفت که افزایش عزت نفس می‌تواند تا حدودی باعث افزایش و تقویت اراده شود اما دیگر عواملی وجود دارند که خودشان را در جلد بی‌اراده بودن نشان می دهند و معمولا ما هم به اشتباه همه تقصیرها را بر گردن اراده می‌اندازیم. برخی از این عوامل بسیار مهم که معمولا نداشتن آن‌ها باعث می‌شود احساس کنیم بی‌اراده هستیم به شرح زیر است.

حتما بخوانید:  مینتزبرگ درباره نقش های شما در مدیریت سازمان چه می‌گوید؟

یافتن رسالت شخصی، افزایش مهارت تصمیم‌گیری، یادگیری مهارت هدفگذاری صحیح و نهایتا داشتن سبک زندگی که درآینده درباره هرکدام از آن‌ها به صورت مفصل مقاله‌ای می‌نویسم.

نکته: البته توجه داشته باشید که همه این عوامل به عزت نفس و بعد از آن به انتخاب دلیل مناسب برای هرکار وابسته هستند.

راهکارهای کوتاه ( مکمل) برای تقویت اراده:

انتظار خود را از نتیجه تغییر دهید: معمولا یکی از دلایل منصرف شدن ما خواستن نتایج ناگهانی و بزرگ است که به قول معروف می‌خواهیم یک شبه ره صد ساله را طی کنیم که امکان‌پذیر نیست.

نکته: در برخی موارد که از زندگی و نتایج نامفید آن خسته شده‌ایم درونا تمایل داریم که فریب بخوریم. بنابراین خودمان را به این طریق فریب می‌دهیم که این موضوع فرق دارد و می‌توان درون آن بسیار زودتر از حالت عادی نتیجه گرفت. حتی به ظاهر دلایل قانع کننده‌ای را برای خودمان می‌آوریم که نتیجه آن یک شکست از جنس کاهنده عزت نفس خواهد بود.

دست از روزشماری بردارید: در واقع اگر شما در مسیر درست قرار گرفته باشید سختی مسیر و طولانی بودن آن را حس نمی‌کنید. اما اگر می‌خواهید حتما کاری را که شروع کرده‌اید به پایان برسانید به هر قیمتی که شده یک منفعت در آن بیابید که برای شما به ارمغان می‌آورد و اگر دست از انجام آن کار بکشید دیگر به این سادگی از این موضوع سود نمی‌برید. اینگونه تا حدی انگیزه برای ادامه پیدا می‌کنید.

وسوسه‌ها را جدول بندی کنید: روی یک کاغذ یک جدول با دو بخش درست کنید. بخش سمت راست تشریح و نتیجه کاری که می‌خواهید انجام دهید را بنویسید و در قسمت چپ فعلا چیزی ننویسید. این قسمت مربوط به وسوسه‌های مسیر شما هستند که باید به محض وسوسه شدن آن را در این قسمت یادداشت کنید. نوشتن اینکه چه چیزی وسوسه و چه چیزی واقعا نتیجه است به ذهن کمک می‌کند تا بهترین تحلیل را از شرایط موجود داشته باشد.

در جمع اعلام نکنید: گاهی اوقات پیشنهاد می‌شود برای این‌که کاری را به پایان برسانید لازم است در اواسط آن به دیگران هم اطلاع دهید تا در آینده وقتی می‌پرسند چه خبر از کارت، برای انجام آن بیشتر ترغیب شویم. اما این کار دیگر قدیمی شده و در دنیای امروزی و با تکنولوژی‌های موجود، رفتار همه ما تغییر کرده و دیگر این موضوع نمی‌تواند باعث شود از تصمیم خود منصرف نشویم. این در حالی است که ممکن است باعث شود بهانه‌ای از آن بسازیم تا عزت نفس خود را بیشتر از بین ببریم.

به عنوان نتیجه گیری می‌توان گفت که اراده تنها میوه‌ای از عوامل دیگر نظیر عزت نفس است و ما بر زدن برچسب بی‌اراده روی خودمان نه‌تنها کاری از پیش نمی‌بریم بلکه بیشتر عزت نفس خود را نابود کرده و خود را برای شکست‌های بیشتر آماده می‌کنیم. پیدا کردن دلیل محکم و رضایت بخش برای هر کاری می‌تواند بیشترین کمک را به ما برای افزایش و تقویت اراده داشته باشد. اما نباید از مهارت‌های تصمیم‌گیری و هدفگذاری هم غافل شد.

به این مقاله امتیاز دهید

میانگین امتیاز

این مقاله چقدر برای شما مفید بود؟

User Rating: Be the first one !
نمایش بیشتر

مهدی فرخیان

شکست، موفقیتی است که خود را پشت پستی و بلندی زندگی پنهان کرده تا برایش آماده شویم. هرگاه شاگرد آماده باشد استاد خودش می‌آید. ۷ سال زمان لازم بود تا معنی این جمله را درک کنم و سعی دارم این تجربه را با دیگران به اشتراک بگذارم.

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

این سایت از اکیسمت برای کاهش هرزنامه استفاده می کند. بیاموزید که چگونه اطلاعات دیدگاه های شما پردازش می‌شوند.

بستن